U julu 2003. godine završena je izgradnja I faze kompleksa Panonskih jezera i Prvog Panonskog jezera.
Na lokaciji kompleksa Panonskih jezera nekada se nalazio dio starog gradskog jezgra koji je, usljed nekontrolisane eksploatacije soli i intenzivnog slijeganja tla, vremenom pretvoren u neuređenu depresionu močvarnu površinu bez sadržaja i namjene.
S ciljem urbanizacije i uređenja ovog velikog prostora u centru grada, gradska administracija došla je na ideju da iskoristi prirodni resurs u neposrednoj blizini kompleksa – slanu vodu – za izgradnju vodene akumulacije u formi slanog jezera sa ljekovitim svojstvima, namijenjenog funkciji gradskog otvorenog kupališta.
Spoj prirodnog resursa, ljudske ideje i ljudskog rada rezultirao je nastankom kompleksa Panonskih jezera, vrhunskog ekološkog projekta jedinstvenog na prostorima jugoistočne Evrope, koji služi na dobrobit građana Tuzle, regije i Bosne i Hercegovine.
Glavni pokretač ideje i realizacije izgradnje kompleksa Panonskih jezera bila je Općina Tuzla, koja je i danas 80%-tni vlasnik kompleksa. Ovaj prostor proglašen je javnim dobrom u općoj upotrebi, dok je upravljanje svim segmentima rada kompleksa povjereno Javnom komunalnom preduzeću „Pannonica“ d.o.o. Tuzla.
Prvo Panonsko jezero
Prvo jezero nalazi se na istočnom dijelu kompleksa i ima sljedeće karakteristike:
- Vodna površina: 1,014 ha (10.140 m²)
- Maksimalna dubina: 1,6 m
- Dužina: oko 180 m
- Maksimalna širina: oko 80 m
- Količina vode: 13.000–15.000 m³
- Kota vodene površine: 227,40 m
Jedinstven sastav vode
Posebnost i jedinstvenost jezera ogleda se u vodi kojom se puni.
Voda predstavlja kombinaciju:
- tehnološke vode, koja se cjevovodom doprema iz vještačke akumulacije jezera Modrac,
- slanice visoke koncentracije, koja se crpi iz bunara na crpilištu Tetima.
Karakteristike vode:
- Udio slane vode u ukupnoj zapremini iznosi oko 30%.
- Salinitet se održava na nivou od 30–35 g/l, što odgovara salinitetu morske vode.
- Voda sadrži značajne količine minerala kao što su:
- kalcijum,
- natrijum,
- sumpor,
- jod,
- brom,
- i drugi mineralni sastojci.
Zahvaljujući svom sastavu, voda Panonskog jezera opravdano je stekla imidž „ljekovite vode“, jedinstvene na prostoru Bosne i Hercegovine, regiona, pa i Evrope.
Održavanje kvaliteta vode
Zbog vrijednih karakteristika jezerske vode, posebna pažnja posvećuje se njenom hemijskom i bakteriološkom održavanju kroz poseban tehnološki proces.
Proces podrazumijeva:
- 24-satnu filtraciju kompletne zapremine jezera,
- održavanje optimalne pH vrijednosti,
- dezinfekciju vode,
- uništavanje algi,
- flokaciju (uklanjanje zamućenosti vode),
- kontinuirano fizičko čišćenje kompleksa.
Filtracija i dezinfekcija
Najvažniji segment tehnološkog procesa predstavlja filtracija vode.
Filtracija se vrši pomoću pješčanih filtera u tri filterska postrojenja, pri čemu se ukupna količina vode filtrira 2,5 puta tokom 24 sata. Proces je u potpunosti automatizovan i odvija se uz stalni dotok svježe tehnološke vode i slanice.
Drugi ključni proces je dezinfekcija vode, koja se obavlja pomoću gasnog hlora. U zavisnosti od vremenskih uslova i broja posjetilaca, koncentracija hlora održava se između:
- 0,2 mg/l
- 0,4 mg/l
Kontrola kvaliteta vode
Mjerenja i analize jezerske vode provodi Zavod za javno zdravstvo Tuzlanskog kantona, i to:
- tri puta sedmično tokom sezone kupanja.
Sva dosadašnja mjerenja i laboratorijske analize potvrdile su:
✅ zdravstvenu ispravnost vode
✅ visok kvalitet vode
✅ sigurnost za kupanje i rekreaciju
što Panonska jezera čini jednim od najznačajnijih turističko-rekreativnih i ekoloških projekata u Bosni i Hercegovini.
